استثمارگر بشر كه : . * ( لقد ارسلنا رسلنا بالبينات و انزلنا معهم الكتاب و الميزان ليقوم الناس بالقسط . ) * . نه معارف الهى نسبى است و نه اخلاق و عدالت نسبى است . لهذا اصول كلى دين خدا در همهء زمانها يكى است . چيزى كه هست بشر از نظر اسلام دو مرحلهء اساسى در زندگى دارد : مرحلهء قبل از بلوغ و مرحلهء بلوغ . مرحلهء قبل از بلوغ آن مرحله اى است كه تعليمات دينى را فراموش مىكند و كتاب آسمانى خود را تحريف مىكند ، مانند كودكى كه كتاب خود را نمىتواند نگهدارى كند . در دورهء بلوغ ، اساسنامه و مرامنامهء خود را مىتواند نگهدارى كند و مىتواند كتاب آسمانى خود را به عنوان يك كتاب دينى سالم و بىعيب و بىتحريف نگهدارى كند . لهذا كتابهاى آسمانى قبل از قرآن همه نابود و مفقود شد ولى قرآن به عنوان يك مرجع اصلى باقى ماند . بسيارى از پيغمبران احياكنندهء شريعت سابقه بودند نه ناسخ آن . و اما شريعتهاى ناسخه و منسوخه نه از اين جهت است كه اصول كلى زندگى بشر تغييرپذير است ، بلكه از آن جهت ( 1 ) كه شرايع قبل از شريعت ختمى تعليماتش براساس اصول كلى و عقلى و اجتهاد و تفريع نبوده است . بشر به واسطهء عدم قابليت تلقى كليات و اصول قوانين اخلاقى و جوامع الحكم ، دستورهاى جزئى دريافت مىكرده است . دستورهاى جزئى بر خلاف دستورهاى كلى تغييرپذير است و آن تغيير ناشى از يك سلسله اصول ثابت كلى است . مثلًا اينكه در يك جا بايد خشونت كرد و در جاى ديگر نرمش ، يك اصل كلى

--> ( 1 ) يك جهت ديگر اين است كه بعضى مسائل نه موضوعش موجود بوده و نه بشر قادر بوده كه اصل كلى آن را تلقى كند ، مثل ربا كه مربوط است به سرمايه دارى و تا زمان موسى نبوده .